Zestaw menniczy Zambia x 4 2012

Kraj	Zambia
Stan	UNC
Nominał	5, 10 i 50 ngwee oraz 1 kwacha (ZMW)
Metal / Stop	stal niklowana / stal mosiądzowana
Waga	łącznie 14,0 g (5 ngwee – 2,5 g; 10 ngwee – 3,0 g; 50 ngwee – 3,5 g; 1 kwacha – 5,0 g)
Średnica	19 mm / 20 mm / 21 mm / 24 mm
Typ emisji	obiegowy – zestaw monet reformy walutowej
Producent (mennica)	brak potwierdzonych danych
Nakład	brak potwierdzonych danych
Rok emisji	2012

Awers

Wszystkie cztery monety posiadają wspólny motyw awersu – godło Republiki Zambii. W jego centrum znajduje się tarcza z pionowymi falistymi liniami symbolizującymi Wodospady Wiktorii, nad nią widnieje afrykański bielik, a po bokach stoją kobieta i mężczyzna reprezentujący mieszkańców kraju.

Pod tarczą umieszczono elementy symbolizujące najważniejsze dziedziny gospodarki Zambii, a na wstędze znajduje się motto „ONE ZAMBIA ONE NATION” – „Jedna Zambia, jeden naród”. Hasło to od początku niepodległości miało podkreślać jedność państwa zamieszkanego przez wiele grup etnicznych i językowych.

Nad godłem widnieje nazwa państwa ZAMBIA, natomiast poniżej umieszczono datę 2012. Jest to data wybita na monetach, choć nowy system pieniężny, do którego należą, wszedł do obiegu dopiero 1 stycznia 2013 roku.

Rewers

5 ngwee przedstawia niewielkiego ptaka zambijskiego określanego jako Zambezi indigobird – Vidua codringtoni. Ptak siedzi na gałęzi, obok znajduje się oznaczenie nominału 5 oraz napis FIVE NGWEE. Moneta wykonana jest ze stali pokrytej niklem.

10 ngwee przedstawia głowę elanda – jednej z największych antylop Afryki. Nad i obok zwierzęcia umieszczono liczbę 10, a poniżej napis TEN NGWEE. Moneta wykonana jest ze stali pokrytej warstwą mosiądzu, co nadaje jej złocistą barwę.

50 ngwee przedstawia głowę słonia afrykańskiego z charakterystycznymi dużymi uszami i ciosami. Motyw uzupełniają liczba 50 oraz napis FIFTY NGWEE. Słoń jest jednym z najbardziej charakterystycznych przedstawicieli fauny Zambii i występuje między innymi w parkach narodowych South Luangwa i Kafue.

1 kwacha przedstawia zambijskiego brodacza – Lybius chaplini, znanego również jako Chaplin's barbet. Ptak siedzi na gałęzi, a obok widnieje oznaczenie K1 i napis ONE KWACHA. Gatunek ten jest szczególnie związany z Zambią i stanowi jeden z najbardziej interesujących przyrodniczych motywów całego zestawu.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Zestaw obejmuje cztery podstawowe monety nowego systemu pieniężnego Zambii: 5 ngwee, 10 ngwee, 50 ngwee oraz 1 kwacha. Wszystkie noszą datę 2012, lecz oficjalnie weszły do obiegu 1 stycznia 2013 roku.

Monety zostały przygotowane w związku z wielką redenominacją zambijskiej kwachy. Reforma polegała na usunięciu trzech zer ze starej waluty – 1000 starych kwacha zostało zamienione na 1 nową kwachę.

Reforma została przeprowadzona przede wszystkim po to, aby uprościć codzienne płatności, księgowość i zapisywanie cen. Wieloletnia inflacja sprawiła wcześniej, że w obiegu funkcjonowały banknoty o nominałach sięgających dziesiątek tysięcy kwacha.

Wraz z redenominacją do codziennego obiegu powróciły monety o realnym znaczeniu płatniczym. Dawne banknoty o wartościach 50, 100, 500 i 1000 starych kwacha zostały zastąpione odpowiednio przez 5, 10 i 50 ngwee oraz 1 nową kwachę.

Nominały tworzą bardzo logiczny zestaw. 100 ngwee = 1 kwacha, dlatego łączna wartość nominalna czterech monet wynosi 1 kwacha i 65 ngwee.

Choć na wszystkich monetach widnieje rok 2012, nie oznacza to, że znajdowały się wtedy w normalnym obiegu. Data odnosi się do przygotowanej emisji reformowanej waluty, natomiast faktycznym dniem rozpoczęcia obiegu była 1 stycznia 2013 roku.

Bardzo charakterystycznym elementem całej serii jest połączenie godła państwowego na jednej stronie z rodzimą fauną na drugiej. Zambia ma wyjątkowo bogatą przyrodę, dlatego ptaki, antylopy i słonie pojawiają się regularnie zarówno na jej monetach, jak i banknotach.

Najbardziej lokalnym motywem jest zambijski brodacz – Lybius chaplini z monety 1 kwacha. Ptak został nazwany na cześć administratora kolonialnego Francisa Drummonda Chaplina i jest szczególnie silnie kojarzony z południowo-środkową częścią Zambii.

Brodacz ten żyje przede wszystkim na terenach z dużą liczbą figowców, których owoce stanowią ważną część jego pożywienia. Utrata takich siedlisk może mieć bezpośredni wpływ na liczebność gatunku.

Ptak widoczny na 5 ngwee – Zambezi indigobird – należy do niezwykłej grupy ptaków lęgowo pasożytniczych. Samice składają jaja w gniazdach innych gatunków, a młode wychowywane są przez przybranych rodziców.

Na 10 ngwee pojawia się eland, potężna antylopa osiągająca masę wielokrotnie większą niż większość innych antylop. Mimo dużych rozmiarów elandy potrafią wykonywać imponujące skoki i dobrze przystosowują się do różnych środowisk sawannowych.

Słoń z monety 50 ngwee przypomina o jednym z największych bogactw przyrodniczych Zambii. Kraj posiada rozległą sieć parków narodowych i obszarów chronionych, a safari przyrodnicze jest ważną częścią jego turystyki.

Godło znajdujące się na awersach również zawiera symbol przyrodniczy – afrykańskiego bielika umieszczonego nad tarczą. Jest to narodowy ptak Zambii, którego charakterystyczny głos można usłyszeć nad jeziorami i rzekami Afryki subsaharyjskiej.

Faliste linie na tarczy herbowej odnoszą się do Wodospadów Wiktorii na rzece Zambezi, jednego z najbardziej spektakularnych wodospadów świata. Zambia dzieli ten niezwykły obiekt przyrodniczy z sąsiednim Zimbabwe.

Sama nazwa waluty kwacha oznacza „świt” lub „nadejście nowego dnia”. Podobna nazwa waluty funkcjonuje również w Malawi. W Zambii kwacha została po raz pierwszy wprowadzona w 1968 roku, zastępując wcześniejszego funta zambijskiego.

Słowo ngwee oznacza natomiast „jasny” lub „świetlisty”. Połączenie nazw kwacha i ngwee odwoływało się symbolicznie do nowego początku państwa po uzyskaniu niepodległości.

Zambia uzyskała niepodległość od Wielkiej Brytanii 24 października 1964 roku. Jej pierwszym prezydentem został Kenneth Kaunda, a motto „One Zambia, One Nation” stało się ważnym elementem polityki budowania wspólnej tożsamości narodowej.

Pod względem technicznym monety są lekkie i przystosowane do masowego obiegu. Nominały 5 ngwee i 1 kwacha wykonano ze stali niklowanej, natomiast 10 i 50 ngwee ze stali pokrytej mosiądzem. Dzięki temu można je łatwo rozróżnić także po barwie.

Zestaw z datą 2012 ma szczególne znaczenie kolekcjonerskie jako pierwszy rocznik monet przygotowanych dla zredenominowanej kwachy. Łączy reformę walutową, symbolikę państwową i cztery charakterystyczne motywy afrykańskiej fauny w jednym komplecie.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.