Irak 250 Dinarów Wieża 2020 P-97

Kraj	Irak
Stan	UNC
Nominał	250 dinarów (IQD)
Materiał	papier
Rozmiar	130 x 65 mm
Pick	P-97a.3
Producent (drukarnia)	brak potwierdzonych danych
Seria	różne
Rok emisji	2020

Prezentowany banknot to irackie 250 dinarów z emisji 2020 P-97a.3, wchodzące w skład powojennej serii nowego dinara irackiego, wprowadzonej przez Bank Centralny Iraku po 2003 roku. Nominał ten, mimo niewielkiej wartości nabywczej, jest jednym z najczęściej poszukiwanych przez kolekcjonerów banknotów regionu ze względu na swój wyjątkowo dopracowany, dwustronny motyw historyczny osnuty wokół osiągnięć cywilizacji islamskiej okresu abbasydzkiego.

Awers

Stronę główną banknotu utrzymano w odcieniach błękitu i granatu, na tle drobnego, wielobarwnego wzoru giloszowego typowego dla całej serii nowego dinara. Centralnym motywem awersu jest astrolabium – historyczny przyrząd astronomiczny w formie okrągłej, wielopierścieniowej płyty z ruchomymi wskaźnikami, służący do wyznaczania położenia gwiazd i planet, określania czasu, szerokości geograficznej oraz kierunku do Mekki. Wokół przedstawienia umieszczono arabski napis z nazwą emitenta – Banku Centralnego Iraku – oraz oznaczenie nominału w cyfrach arabskich i wschodnioarabskich. Na banknocie widoczne są także numery seryjne, mikrodruk oraz pasek zabezpieczający z wtopionym, częściowo odkrytym arabskim tekstem.

Rewers

Rewers, w tonacji brązowo-beżowej, przedstawia charakterystyczną spiralną minaretę Malwiya – minaret Wielkiej Mesznidy w Samarze. Budowla ukazana jest w całej okazałości, z widocznym zewnętrznym, spiralnym podjazdem prowadzącym na jej szczyt. Obok wizerunku minaretu umieszczono ponownie oznaczenie nominału w liczbach oraz arabski i angielski zapis słowny wartości banknotu. Kompozycję dopełniają elementy zabezpieczające: znak wodny w postaci głowy konia, widoczny w świetle przechodzącym, oraz drobne ornamenty geometryczne typowe dla tej serii emisyjnej.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Seria nowego dinara irackiego została wprowadzona w październiku 2003 roku, po obaleniu rządu Saddama Husseina, i zastąpiła zarówno stary dinar iracki, jak i tzw. dinara szwajcarskiego, używanego wcześniej w irackim Kurdystanie. Banknoty tej serii są od tego czasu regularnie wznawiane z nowymi datami emisji i podpisami kolejnych prezesów Banku Centralnego Iraku, przy zachowaniu tego samego motywu graficznego – stąd kolejne warianty katalogowe w ramach jednego numeru Pick.

Minaret Malwiya jest częścią Wielkiej Mesznidy w Samarze, wzniesionej w latach 848–851 n.e. za panowania kalifa abbasydzkiego al-Mutawakkila. W czasach swojej budowy była to największa meczet na świecie pod względem powierzchni, a jej minaret – wznoszący się na wysokość około 52 metrów – stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli architektury islamskiej dzięki niepowtarzalnej, spiralnej, stożkowej formie inspirowanej starożytnymi mezopotamskimi zigguratami.

Charakterystyczną cechą minaretu jest zewnętrzna, spiralna rampa, po której pielgrzymi i muezini wchodzili na szczyt bez użycia schodów wewnętrznych – rozwiązanie niemal unikatowe w skali światowej architektury sakralnej. Ze względu na swoją wyjątkową wartość historyczną i architektoniczną, zespół archeologiczny miasta Samarra, obejmujący Wielką Mesznidę i minaret Malwiya, został w 2007 roku wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Historia minaretu nie ogranicza się jednak do średniowiecza. W kwietniu 2005 roku, w okresie nasilonych działań zbrojnych po inwazji na Irak, szczyt wieży został uszkodzony w wyniku eksplozji ładunku wybuchowego. Zniszczenia zostały później naprawione, a sam obiekt pozostaje jednym z najważniejszych i najczęściej fotografowanych zabytków Iraku, symbolizując zarówno bogatą przeszłość, jak i trudną, współczesną historię kraju.

Astrolabium przedstawione na awersie banknotu nie jest przypadkowym motywem dekoracyjnym, lecz odwołaniem do złotego wieku nauki islamskiej, którego centrum stanowił Bagdad z działającym tam Domem Mądrości (Bajt al-Hikma). Astronomowie i matematycy epoki abbasydzkiej znacząco rozwinęli konstrukcję i zastosowanie astrolabium, wykorzystywanego nie tylko w astronomii, lecz również w nawigacji, mierzeniu czasu i wyznaczaniu kierunku modlitwy.

Podpis widoczny na banknocie należy do Mustafy Ghaliba Mukhaifa, który objął funkcję prezesa Banku Centralnego Iraku w 2020 roku. Zmiany na stanowisku prezesa banku centralnego są jednym z kluczowych elementów odróżniających poszczególne warianty tego samego numeru katalogowego w ramach serii nowego dinara, co ma istotne znaczenie przy precyzyjnym datowaniu i klasyfikacji egzemplarzy przez kolekcjonerów.

Dla kolekcjonerów banknotów bliskowschodnich egzemplarz ten stanowi doskonały, niedrogi punkt wyjścia do budowania zbioru poświęconego historii Mezopotamii i cywilizacji islamskiej – łączy w sobie walory estetyczne, techniczne zabezpieczenia poligraficzne oraz silny ładunek historyczny związany z jednym z najważniejszych zabytków starożytnego świata muzułmańskiego.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.