Fidżi 100 $ Nanai 2026 P-129a

Kraj	Fidżi
Stan	UNC
Nominał	100 dolarów (FJD)
Materiał	polimer (Guardian)
Rozmiar	156 x 67 mm
Pick	P-129a
Producent (drukarnia)	Crane Currency (USA)
Seria	różne
Rok emisji	2026

Prezentowany banknot to najwyższy nominał nowej, w pełni polimerowej serii Rezerwowego Banku Fidżi, wprowadzonej do obiegu 2 stycznia 2026 roku. Utrzymany w żółtej kolorystyce banknot 100 dolarów fidżyjskich, oznaczony jako 2026 P-129a, wydrukowano na podłożu Guardian przez amerykańską drukarnię Crane Currency, co stanowi zmianę w stosunku do wcześniejszych emisji papierowych tego kraju.

Awers

Głównym motywem strony przedniej jest wizerunek nanai – endemicznej fidżyjskiej cykady okresowej. Owad przedstawiono w dużym zbliżeniu, w charakterystycznej pozycji, z widocznym unerwieniem skrzydeł i czerwonawym nasada skrzydeł. Obok cykady umieszczono herb państwowy Fidżi – tarczę podzieloną krzyżem świętego Jerzego, na której widnieją: lew brytyjski trzymający w łapach strąk kakaowca, trzcina cukrowa, palma kokosowa, kiść bananów oraz gołąb pokoju, nawiązujący do flagi wodza Cakobau. Kompozycję uzupełniają zdobne motywy roślinne oraz wizerunek drewnianej misy do parzenia kawy (tanoa). Na awersie znajdują się także napisy: „FIJI”, „RESERVE BANK OF FIJI”, „GOVERNOR”, „NANAI” oraz oznaczenie nominału „ONE HUNDRED DOLLARS”, a także pionowy czarny numer seryjny i podpis gubernatora banku centralnego, Faizula Ariffa Alego.

Rewers

Stronę odwrotną banknotu zdobi scena rodzajowa przedstawiająca mężczyznę w tradycyjnym stroju fidżyjskim, pełniącego rolę tu yaqona, czyli podczaszego podczas ceremonii kava. Mężczyzna stoi na plaży i wyciąga w stronę widza połówkę kokosowej łupiny (bilo) z napojem yaqona, w tle widoczne jest morze oraz linia gór. Kompozycję dopełniają motywy liści roślinnych oraz powtórzone oznaczenie nominału „ONE HUNDRED DOLLARS” wraz z podpisem „TU YAQONA”.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Nowa rodzina banknotów fidżyjskich z 2026 roku to pierwsza w historii kraju seria wykonana w całości z polimeru na podłożu Guardian, produkowanym przez Crane Currency. Zmiana materiału podyktowana była przede wszystkim tropijskim klimatem Fidżi – polimer jest znacznie odporniejszy na wilgoć, wysoką temperaturę i częste użytkowanie niż tradycyjny papier bawełniany, co przekłada się na dłuższą żywotność banknotów w obiegu.

Bohaterem awersu jest nanai (łac. Raiateana knowlesi) – jedyna na półkuli południowej cykada okresowa, spośród zaledwie kilku takich gatunków na świecie. Jej cykl życiowy trwa dokładnie osiem lat: przez siedem lat larwy żerują pod ziemią na sokach korzeni drzew, by w ósmym roku, wraz z nadejściem pory deszczowej, masowo wyjść na powierzchnię, dokonać przeobrażenia i przez krótki, jedno-dwumiesięczny okres dorosłego życia wypełniać lasy Viti Levu charakterystycznym, rytmicznym brzęczeniem.

Nanai ma w kulturze Fidżi znaczenie wykraczające poza biologię. Jest totemem klanu Noimalu w prowincji Navosa, a jej pojawienie się od pokoleń wiąże się z lokalną legendą o dwóch zwaśnionych wodzach, Cabecie i Lewatu ni Bovitu, którzy podczas zawarcia pokoju nad strumieniem podarowali sobie nawzajem cykady, obiecując, że będą się one pojawiać na ziemi drugiego wodza raz na osiem lat. Do dziś w regionie Navosa masowo wyłaniające się owady są tradycyjnie zbierane, wiązane w wiązki i przyrządzane w bambusowych tutkach z mlekiem kokosowym.

Rewers banknotu przenosi kolekcjonera w sam środek jednej z najważniejszych ceremonii społecznych Fidżi – parzenia i podawania yaqony, czyli kawy, napoju uzyskiwanego z korzenia pieprzu metystynowego. Osoba pełniąca funkcję tu yaqona podaje napój uczestnikom w kolejności wynikającej z hierarchii społecznej, posługując się czarką bilo wykonaną z połówki łupiny kokosa. Ceremonii towarzyszy ustalony rytuał gestów i okrzyków („bula” przy podaniu, „maca” po zakończeniu), a sama yaqona towarzyszy Fidżyjczykom przy powitaniu gości, uroczystościach rodzinnych i ważnych decyzjach wspólnotowych.

Herb widoczny na awersie pochodzi z 1908 roku i został zachowany po uzyskaniu przez Fidżi niepodległości w 1970 roku. Krzyż świętego Jerzego nawiązuje do dawnej przynależności kolonialnej, lew trzymający strąk kakaowca oraz otaczające go trzcina cukrowa, palma kokosowa i banany symbolizują bogactwo rolnicze wyspiarskiego państwa, a gołąb pokoju odwołuje się do flagi pierwszego i jedynego króla Fidżi, Cakobau. Tarczę podtrzymują dwaj wojownicy fidżyjscy w spódniczkach z kory tapa, a całość wieńczy tradycyjna łódź żaglowa (drua) oraz łacińska sentencja „Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui” („Bój się Boga i szanuj Władcę”).

Zabezpieczenia nowej emisji obejmują między innymi znak wodny w postaci cienia głowy mężczyzny z ludu iTaukei, widoczny pod światło, a konstrukcja banknotu wykorzystuje typowe dla podłoża polimerowego okienka przezroczyste, charakterystyczne dla całej nowej rodziny nominałów Fidżi wprowadzonej równolegle w nominałach 5, 10, 20, 50 i 100 dolarów.

Dla kolekcjonerów banknot 100 dolarów z 2026 roku ma szczególne znaczenie jako pierwszy rocznik zupełnie nowej, polimerowej serii Fidżi oraz najwyższy nominał w obiegu tego kraju. Emisje pierwszego roku nowych typów banknotów tradycyjnie cieszą się wśród numizmatyków największym zainteresowaniem, zwłaszcza gdy – jak w tym przypadku – towarzyszy im zmiana materiału, drukarni oraz całej szaty graficznej.

Oferowany banknot pochodzi z oryginalnej paczki bankowej. Numer seryjny może różnić się od przedstawionego na zdjęciu.