2 euro San Marino 550 r. urodzin Michała Anioła 2025

Awers

Na awersie umieszczono reprodukcję słynnego rysunku Michała Anioła znanego jako „Głowa Kleopatry” (Testa di Cleopatra) – wykonanego czarną kredką portretu egipskiej królowej, przechowywanego dziś w Casa Buonarroti we Florencji. Postać ukazana jest w profilu, z głową lekko pochyloną i odwróconą, o wyrafinowanej, misternie splecionej fryzurze przypominającej zdobny turban – charakterystycznym dla licznych rysunkowych studiów głów tworzonych przez artystę w dojrzałym okresie twórczości. Po bokach kompozycji wygrawerowano daty „1475” i „2025”, nawiązujące do 550. rocznicy urodzin i śmierci artysty względem roku emisji, powyżej widnieje znak mennicy rzymskiej w postaci litery „R”. Wzdłuż krawędzi umieszczono napisy „MICHELANGELO” oraz „SAN MARINO”, a przy dolnej krawędzi kompozycji – inicjały projektantki „SP”.

Warto dodać, że oryginalny rysunek nie był szkicem przygotowawczym do żadnego konkretnego dzieła, lecz tzw. „rysunkiem podarunkowym” (presentation drawing) – formą sztuki tworzoną przez Michała Anioła z myślą o osobach mu bliskich, bez związku z zamówieniem czy realizacją rzeźbiarską lub malarską.

Rewers

Rewers monety to wspólna strona europejska, stosowana we wszystkich monetach obiegowych i okolicznościowych o nominale 2 euro. Przedstawia mapę Europy Zachodniej, na tle której umieszczono cyfrę nominału „2 EURO” nałożoną na obszar Oceanu Atlantyckiego. Kompozycję otacza dwanaście gwiazd Unii Europejskiej – sześć powyżej i sześć poniżej mapy – połączonych sześcioma pionowymi liniami przechodzącymi przez wewnętrzny krążek monety. Autorem projektu strony wspólnej jest belgijski grafik i medalier Luc Luycx, twórca wzoru obowiązującego na wszystkich monetach euro od chwili wprowadzenia waluty do obiegu.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Michał Anioł Buonarroti (Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni) urodził się 6 marca 1475 roku w Caprese w Toskanii, a zmarł w 1564 roku w Rzymie. Był jednym z najwybitniejszych twórców epoki renesansu – rzeźbiarzem, malarzem, architektem i poetą, autorem takich dzieł jak posąg Dawida, rzymska Pieta czy fresk „Sąd Ostateczny” i malowidła na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie. W 2025 roku minęło 550 lat od jego narodzin, co stało się okazją do wydania niniejszej monety okolicznościowej przez Republikę San Marino.

Przedstawiony na monecie rysunek powstał około 1533–1535 roku i był darem dla młodego rzymskiego arystokraty Tommasa dei Cavalieri, z którym artystę łączyła głęboka, wieloletnia przyjaźń udokumentowana w bogatej korespondencji i poezji. Cavalieri otrzymał od Michała Anioła najliczniejszy znany zbiór tego typu „rysunków podarunkowych”, wśród których „Głowa Kleopatry” uchodzi za jedno z najbardziej finezyjnych osiągnięć rysunkowych mistrza.

Losy oryginału są równie interesujące jak sam wizerunek. W 1562 roku Tommaso dei Cavalieri – pod naciskiem okoliczności – przekazał rysunek księciu Toskanii Kosmie I Medyceuszowi, czemu towarzyszył list wyrażający jego żal, porównującego rozstanie z dziełem do utraty własnego syna. Do zbiorów Casa Buonarroti trafił on w 1614 roku za sprawą Michelangela Buonarrotiego Młodszego oraz księcia Kosmy II. Podczas konserwacji przeprowadzonej w 1988 roku odkryto na odwrocie kartki drugi, mniej dopracowany wizerunek Kleopatry o znacznie bardziej dramatycznym wyrazie twarzy – co dodatkowo podniosło rangę tego obiektu w badaniach nad twórczością artysty.

San Marino, jako jedno z najmniejszych państw uprawnionych do emisji własnych monet euro, konsekwentnie utrzymuje bardzo niskie nakłady swoich monet okolicznościowych w porównaniu z pozostałymi krajami strefy euro, które liczą zwykle setki tysięcy lub miliony egzemplarzy. Nakład 52 000 sztuk w wersji kolekcjonerskiej BU czyni tę monetę jedną z rzadszych i najbardziej pożądanych pozycji w rocznikowej ofercie numizmatycznej San Marino, a limitowane warianty Proof oraz Reverse Proof – dostępne w jeszcze mniejszych ilościach – trafiają niemal wyłącznie do rąk kolekcjonerów specjalizujących się w emisjach mikropaństw strefy euro.

Twórczynią projektu strony okolicznościowej jest włoska medalierka Silvia Petrassi, współpracująca z rzymską mennicą państwową IPZS, która od lat odpowiada za wybijanie monet euro dla San Marino i Watykanu – stąd charakterystyczny znak menniczy „R” widoczny na awersie.

Sztuka włoskiego wysokiego renesansu, którego Michał Anioł był jednym z głównych twórców, wywarła istotny wpływ na rozwój sztuki w całej Europie, w tym pośrednio na architekturę i rzeźbę doby polskiego renesansu – wystarczy wspomnieć Kaplicę Zygmuntowską na Wawelu, wzniesioną przez włoskich mistrzów w duchu tych samych ideałów artystycznych, którym hołdował Buonarroti w Rzymie i Florencji.

Dla kolekcjonerów monet 2 euro moneta ta łączy w sobie kilka atutów jednocześnie: niski nakład, wysoką wartość artystyczną motywu, prestiż jednego z najbardziej rozpoznawalnych nazwisk w historii sztuki oraz status emisji jednego z najmniejszych, a zarazem najchętniej kolekcjonowanych państw strefy euro.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.