10 zł Jan Karol Chodkiewicz 2025

Prezentowana moneta o nominale 10 złotych została wyemitowana przez Narodowy Bank Polski 23 października 2025 roku jako trzecia odsłona serii kolekcjonerskiej „Hetmani Rzeczypospolitej”, poświęconej wybitnym dowódcom wojskowym dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Bohaterem monety jest Jan Karol Chodkiewicz – hetman wielki litewski, zwycięzca spod Kircholmu i obrońca Chocimia. Moneta wybita została ze srebra próby 999 metodą stempla lustrzanego w technice wysokiego reliefu (high relief), co nadaje przedstawieniom wyraźną trójwymiarowość i głębię detalu. Rant monety jest gładki.

Awers

Na awersie umieszczono elementy stałe dla polskich monet kolekcjonerskich: wizerunek orła w koronie – godła Rzeczypospolitej Polskiej – oraz otaczający go napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, rok emisji „2025” i oznaczenie nominału „10 ZŁ”. Dodatkowo w polu monety przedstawiono buławę hetmańską – symbol najwyższej władzy wojskowej w dawnej Rzeczypospolitej – oraz herb rodowy Jana Karola Chodkiewicza. Na powierzchni awersu widnieje również mennicza sygnatura Mennicy Polskiej.

Rewers

Rewers monety zdominowany jest przez popiersie hetmana Jana Karola Chodkiewicza, ukazane w centralnej części pola. Po lewej stronie umieszczono fragment planu bitwy pod Chocimiem z 1621 roku, opracowany na podstawie XVII-wiecznego sztychu Wilhelma Hondiusa z 1648 roku, dokumentującego przebieg tej słynnej batalii. Wokół przedstawienia biegnie napis „JAN KAROL CHODKIEWICZ”, identyfikujący bohatera emisji.

Warto wiedzieć – i warto mieć

Jan Karol Chodkiewicz urodził się około 1560 roku w Bychowie na Białorusi, w możnej rodzinie o litewsko-ruskich korzeniach, a zmarł 24 września 1621 roku pod Chocimiem. Karierę wojskową rozpoczynał u boku hetmana Jana Zamoyskiego, walcząc z Turkami, by później objąć dowództwo nad wojskami litewskimi w wojnie ze Szwecją o Inflanty.

Swoją legendę zawdzięcza przede wszystkim błyskotliwemu zwycięstwu w bitwie pod Kircholmem w 1605 roku, w której licząca zaledwie około 3,5–4 tysięcy żołnierzy armia litewska pod jego dowództwem rozgromiła kilkukrotnie liczniejsze siły szwedzkie. Ta spektakularna wiktoria, okupiona brawurową szarżą husarii, przyniosła mu buławę hetmana wielkiego litewskiego i sławę jednego z najzdolniejszych dowódców epoki.

Ostatnim i najważniejszym epizodem jego życia była obrona twierdzy w Chocimiu w 1621 roku, gdzie stanął na czele połączonych sił polsko-litewskich i kozackich przeciwko wielokrotnie liczniejszej armii osmańskiej dowodzonej osobiście przez sułtana Osmana II. Chodkiewicz zmarł w trakcie oblężenia, nie doczekawszy jego pomyślnego zakończenia, jednak zorganizowana przez niego obrona doprowadziła do wycofania się armii tureckiej i zawarcia pokoju, co miało istotne znaczenie dla powstrzymania ekspansji osmańskiej w tej części Europy.

Za swoje zasługi i osobistą odwagę bywał określany przydomkiem „litewski Achilles”. Postać hetmana od stuleci funkcjonuje w polskiej kulturze i historiografii jako symbol męstwa, poświęcenia i skutecznego dowodzenia w obliczu przeważających sił przeciwnika.

Seria „Hetmani Rzeczypospolitej” zapoczątkowana została przez Narodowy Bank Polski w 2025 roku i przybliża kolekcjonerom sylwetki najwybitniejszych dowódców wojskowych dawnej Rzeczypospolitej. Przed monetą poświęconą Chodkiewiczowi ukazały się emisje upamiętniające hetmanów Stanisława Koniecpolskiego oraz Stanisława Żółkiewskiego, co czyni prezentowaną monetę trzecią odsłoną cyklu i naturalnym uzupełnieniem rozpoczętej kolekcji.

Emisja ma wyraźnie kolekcjonerski charakter – ograniczony nakład do 8000 sztuk, wykonanie w technice wysokiego reliefu oraz zastosowanie pełnej uncji srebra próby 999 sprawiają, że moneta znacząco wyróżnia się na tle standardowych obiegowych dwuzłotówek i dziesięciozłotówek, stanowiąc atrakcyjną pozycję zarówno dla miłośników historii wojskowości, jak i kolekcjonerów numizmatów tematycznych.

Oferowana moneta pochodzi z oryginalnego worka lub rolki menniczej i zachowana jest w stanie UNC. Egzemplarz może nieznacznie różnić się od przedstawionego na zdjęciu.